Matrix 2. Samenvatting van diagnostiek en interventies bij orgasmestoornissen bij de vrouw volgens een stepped care-model

 

 

 

Proces

 

 

Verrichting

 

 

Resultaat

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Stap 1

 

Intake

Diagnostiek

Vaststellen hulpvraag en oorzakelijke en onderhoudende factoren

Anamnese:

-          Seksualiteit

·         Primaire vs. secundaire anorgasmie

·         Situationeel vs. gegeneraliseerd

·         Alle aspecten van het seksueel functioneren: o.a. ervaring met en beleving van seksuele stimulatie, lichamelijke en subjectieve seksuele respons, angst voor controleverlies

·         Seksuele voorgeschiedenis

·         Relatiesatisfactie

   Psychiatrische en psychologische co-morbiditeit

   Lichamelijke co-morbiditeit

·       Medicatiegebruik

-          Hulpvraag

 

   Vragenlijsten (op indicatie)

 

Lichamelijk en laboratoriumonderzoek:

Niet nodig

   Diagnose gesteld en omschreven in predisponerende, luxerende en onderhoudende factoren

   Hulpvraag is opgehelderd

Beoordeling

   Bespreken van bevindingen en behandelopties

   Formuleren  behandeldoel(en)

   Vaststellen behandelplan

   Behandeling of verwijzing:

·       bij comorbide somatische problematiek: verwijzing arts

·       bij dominante psychiatrische problematiek: verwijzing GGZ

·       bij ernstige relatieproblemen: verwijzing relatietherapeut

·       bij onvoldoende eigen expertise: verwijzing arts/psycholoog-seksuoloog NVVS

·       bij stabiele chronische comorbide problematiek: overleg met andere behandelaar voor evt. aanpassing medicatie

Stap 2

 

Permission

Limited information

Normaliseren

Toestemmen

Voorlichten

Psycho-educatie seksualiteit:

   Uitleg over:

·       genitale anatomie

·       het belang van genitale en ‘cognitieve’ seksuele stimulatie in een veilige en ontspannen context 

·       zo nodig over rol van hormonen, (chronische) ziekte, medicatie, psychische en relationele factoren

   Klachten verholpen: terugvalpreventie

   Klachten niet verholpen: naar stap 3

Stap 3

 

Specific suggestions

Modificatie van enkele belangrijke oorzakelijke of instandhoudende factoren bij geen of weinig comorbiditeit

Specifieke suggesties en adviezen:

   Bijstellen leefgewoonten (bijv. tijd maken voor seks)

   Op zoek gaan naar (en toepassen van) seksuele stimulatie (solo en met partner) ( o.a. Role play orgasme, Fantasie tijdens vrijen met jezelf, Seksuele Fantasie Training, Coitusposities met clitorale stimulatie. Indien ook problemen met opwinding: zie Matrix verminderd seksueel verlangen en opwindingsstoornis. )

   Verbetering van communicatie over seksuele wensen en grenzen met partner (o.a. oefening Samen iets ondernemen, Wensen en grenzen, Mythes en misverstanden)

   Klachten verholpen: terugvalpreventie

   Klachten niet verholpen: naar stap 4

Stap 4

 

Intensive therapy

Modificatie van complexe met elkaar samenhangende oorzakelijke of instandhoudende factoren

Psychologische-seksuologische interventies:

   (Opnieuw) aanleren van adequate stimulatietechnieken (geleide masturbatietraining) (o.a. oefening Role play orgasme, Fantasie tijdens vrijen met jezelf, Seksuele Fantasie Training, Coitusposities met clitorale stimulatie. Indien ook problemen met opwinding: zie Matrix verminderd seksueel verlangen en opwindingsstoornis.)

   Bijstellen disfunctionele cognities

   Achterhalen van onderliggende individuele en/of relatieproblematiek samenhangend met angst voor controleverlies

   Communicatie tussen partners over emoties, seksuele wensen en grenzen (o.a. oefening Samen iets ondernemen, Wensen en grenzen, Mythes en misverstanden)

   Klachten verholpen: terugvalpreventie

   Klachten niet verholpen: naar stap 5

Stap 5

 

Evaluatie

Evaluatie en herformulering doelstelling

   Ondersteuning

   Klachten verholpen: terugvalpreventie

   Acceptatie van de disfunctie

   Start behandeling ander probleem

 

Bron: Van Lankveld J., ter Kuile M., Leusink P.(2010). Seksuele Disfuncties, diagnostiek en behandeling. Houten: Bohn Stafleu Loghum.